مشارکت به معنای امکان شریک کردن طرف مقابل نیست. این تعبیر از مشارکت به معنای آن است که یک طرف تصمیم گیر نهایی است که درصورت توافق و خواست وی، طرف دیگر می تواند از طریق شرکت در بازی او، به تحقق طرح او کمک کند.
در این رو، اهداف برنامه و منافع آن ناظر به شرایط طرف اول است و طرف دوم به صورت منفعل قادر به شراکت خواهد بود.
الف: مشارکت، استراتژی اصلی تحقق نوسازی
1. تعریف مشارکت: مشارکت به معنای امکان شریک کردن طرف مقابل نیست. این تعبیر از مشارکت به معنای آن است که یک طرف تصمیم گیر نهایی است که درصورت توافق و خواست وی، طرف دیگر می تواند از طریق شرکت در بازی او، (آوردن سرمایه، زمین و …) به تحقق طرح او کمک کند. در این رویه، اهداف برنامه و منافع آن ناظر به شرایط طرف اول است و طرف دوم به صورت منفعل قادر به شراکت خواهد بود.
لذا باید مشارکت در اجرا را به مشارکت در سیاستگزاری، برنامه ریزی و اجرا تسری داد که مفهوم حقیقی مشارکت که تولید انگیزه می کند، تحقق یابد.
2. اطلاع رسانی و زمینه سازی
با توجه به مفهوم مشارکت که عملی ارادی (غیراجباری)، داوطلبانه و هدفمند (تأمین منافع اشخاص) است، لازم است که در مرحلۀ تهیه طرح، نظرات گروههای ذی نفع به نحو مؤثر در طرح و برنامه شناخته و اعمال گردد. انجام این کار مشروط به اطلاع ایشان از برنامه شهرداری و اقدامات پیش بینی شده است. لذا ضرورت دارد قبل از تهیه طرح و تصویب آن که تغییرات بعدی را دشوار می سازد و موجب عدم مشارکت و مآلاً عدم تحقق طرح می شود، اطلاع رسانی به طور برنامه ریزی شده صورت پذیرد و نظرات گروههای ذی نفع در موضوع به دقت شناخته و طبقه بندی شود.
برای این کار تأسیس خانه نوسازی محله اقدام عملی ضروری است.
3. برنامه ریزی و تهیه طرح
تأمین نظرات گروههای ذی نفع ضمن حفظ منافع گروههای ذی نفوذ و طرحهای بالادستی نقطه اعتدال برنامه ریزی و تهیه طرح است که به موازات فعالیت "خانه نوسازی محله" و تشخیص نظرات گروههای ذی نفع از طریق مشاور تهیه طرح و هماهنگی سایر مجامع ذی ربط صورت می گیرد. مشاور طرح در این مرحله نقش دبیری مجموعه ای متشکل از گروههای تصمیم گیر، ذی نفع و شهرداری را برعهده دارد که طرح خود را در انطباق با ضوابط طرحهای بالادست و خواست گروههای ذی نفوذ و ذی نفع تهیه می کند. درصورت تصویب این طرح، عملاً برنامه اجرایی طی فرآیندی از قبل پیش بینی شده، لوازم اجرا و تحقق خود را نیز فراهم کرده است.
......ادامه دارد
دکتر سید امیر منصوری
seyedamir.mansouri@gmail.com
اما در اینجا من می خواهم درباره مشارکت "غیر مستقیم" مردم به نکته ای اشاره کنم. به طور مثال توسعه فضای باز یک محله، مثلا مرکز محله، و بهسازی فضای آن بخش خصوصی مخصوصا کسبه و خرده فروشها را ترغیب به فعالیت بیشتر می کند. یا به عبارت دیگر باعث جلب مشارکت بخش خصوصی می شود. این امر خود باعث جلب بیشتر مردم، تعامل بیشتر، افزایش قیمت زمین و غیره می شود. در این صورت در فرایند نوسازی، مشارکت انجام گرفته اما نه بصورت مستقیم بلکه بصورت غیر مستقیم.
خواستم ببینم آیا به این فرایند یک فرایند مشارکتی گفته می شود یا خیر؟
با تشکر