كدخبر: ۱۱۶۳
تاريخ انتشار: ۲۶ دي ۱۳۸۹ - ۱۱:۰۶
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
نگارگری/ فراز فلاحی، زهرا هاشمی
پوشاک در نگارگری مکتب اصفهان/ قسمت دوم
در عهد صفویه تحولات اقتصادی و بازرگانی با اروپاییان نه تنها در لباس روزمره مردم تأثیر گذاشته که متقابلاً این تأثیرات را در لباس مینیاتوری این عهد هم می توان دید و جالب تر این که چون اصفهان در عهد صفویه پایتخت بوده دقیقاً چهره های مینیاتوری این عهد فرم مردم اهل اصفهان را به خود گرفته مثل صورت گرد که گونه ندارد و حالت خاص بینی و چشم ها.
قسمت دوم: پوشاک زنان در نگارگری مکتب اصفهان


شال کمر زنان
زنان نیز مانند مردان بر روی قبایشان شال کمر می بستند. کمر بند زنان از کمر بند مردان باریک تر بود و پهنای آن از یک شصت در نمی گذشت.


شال کمر مخصوص زنان که از سه الی 4 سانت تجاوز نمی کرده
نقاشی ایران از دیرباز تا امروز

چادر و مقنعه
زنان روی سر کلاه یا وسیله زینتی خاصی نمی گذاشتند و موهایشان را بافته از جلو تا عقب سر به طرف پایین آویزان می کردند.
زنان سر خود را کاملاً می پوشاندند و روی آن پارچه ای می انداختند که روی شانه هایشان می افتاد و از جلو، گردن و گلو و سینه هایشان را می پوشاندند که به آن مقنعه گویند و آن گاه که آهنگ بیرون رفتن می کردند با چادری سراسر اندام را می پوشاندند و رویشان را چنان زیر نقاب پنهان می کردند که جز مردمک چشمان چیزی دیده نمی شد.



چادر زنان برگرفته                       مقنعه زنان برگرفته
از کتاب شکوه ایران                     بررسی هنر ایرانی

قبای زنان
زنان عهد صفویه لباسی داشتند که قبا گویند و از زانو به پایین تر می آمد و پارچةَ آن خیلی نازک و لطیف بود اما میانش را به پنبه فیلترکشی می کردند ولی در تابستان کم تر پنبه می دوختند تا سبک تر باشند... «اگر مردم محترم هر روز قبا را عوض نمی کردند این پارچه ارزان تر می شد زیرا آن ها را رنگ می کنند، رنگ شال هم ثابت نیست...» آستین این قبا تنگ و بلند بود و تا پشت دست می رسید. خود قبا از بالا تنگ و چسبیده به بدن بود اما از کمر به پایین گشاد می شد. یک طرف آن زیر بغل چپ با بندی بسته می شد و طرف دیگرش مورب از روی آن گذشته زیر بغل راست بسته بسته می شده است.


قبای زنان با امضای رضا عباسی
از کتاب شکوه ایران


در دوره صفویه به دلیل ارتباط اقتصادی و تجاری با ملل اروپایی تحول بزرگی در لباس این دوره صورت گرفته است. این تحول خصوصاً در تنپوش مردان بویژه زنان دیده می شود. گرچه جامه عهد صفوی جامه ای سنتی بود ولی در نتیجة این ارتباط تضادهایی ایجاد شده بود که مظاهر این تضاد را بویژه در تن پوش زنان مشاهده می کنیم. البته شاردن که یک قرن بعد تن پوش های تیمور را در جامه خانه ی سلطنتی مشاهده کرده است می نویسد: «من بارها این لباس ها را دیده ام و دریافته ام که از زمان تیموریان تاکنون تغییر نکرده است.».
جالب به ذکر است که در عهد صفویه تحولات اقتصادی و بازرگانی با اروپاییان نه تنها در لباس روزمره مردم تأثیر گذاشته که متقابلاً این تأثیرات را در لباس مینیاتوری این عهد هم می توان دید و جالب تر این که چون اصفهان در عهد صفویه پایتخت بوده دقیقاً چهره های مینیاتوری این عهد فرم مردم اهل اصفهان را به خود گرفته مثل صورت گرد که گونه ندارد و حالت خاص بینی و چشم ها.

منابع
-اسکاچیا، جیان روبرتو، ترجمه یعقوب آژنگ؛ هنر صفوی، زند، قاجار، انتشارات دانشگاه هنر
- ب. و . رابینسون ترجمه یعقوب آژنگ، هنر نگارگری ایران، انتشارات دانشگاه تهران.
-بتاوه نیه. ترجمه کریم کشاورز، سفرنامه بتاوه نیه، انتشارات صبا.
-دکتر تجویدی، اکبر، نگاهی به هنر نقاشی ایران از آغاز تا قرن دهم هجری ، انتشارات صبا.
-دکتر تجویدی، اکبر، نقاشی ایرانی از کهنه ترین روزگار تا دوران صفویه اداره کل نگارش و وزارت فرهنگ و هنر،
-دکتر تجویدی، اکبر، نگاهی به هنر نقاشی ایران؛ انتشارات هنر،.
-راجر، سیپر، ترجخه کامبیز عزیزی، عصر صفویه، انتشارات سحر،
-شارون، ترجمه اقبال یغمایی، سفرنامه شارون، انتشارات توس، 1374
-مشکور، محمدجواد؛ تاریخ ایران زمین از روزگار باستان با عصر حاضر (تهران: اشراقی 1356)؛
-نویسندگان روسی ترجمه کریم کشاورز کتاب تاریخ ایران، اداره کل نگارش و وزارت فرهنگ هنر.

منابع تصویری
-کتاب شکوه ایران،
- بررسی هنر ایران،
- نقاشی ایران از دیرباز تا امروز.

نویسندگان : فراز فلاحی، زهرا هاشمی/ کارشناسان تکنولوژی و طراحی دوخت، دانشگاه شهید رجائی
* نام:
ايميل:
* نظر: