طرحی که قلعه‌دختر کرمان را از تعرض نجات می‌دهد

مدیر ادارۀ کل حفظ و احیاء بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی می‌گوید: «با وارد‌شدن به طرح سامان‌دهی و تعیین عرصه و حریم «قلعه‌دختر» و «قلعه‌اردشیر» در ورودی کرمان، قطعاً الحاقات اضافه‌شده به این محوطۀ تاریخی، به زودی از آن منطقه حذف می‌شوند».

به گزارش ایسنا، چندین سال است که دوستداران میراث فرهنگی نسبت به ایجاد تکیه‌ای در عرصه و حریم درجه یک «قلعه‌دختر» در شرق شهر تاریخی کرمان هشدار می‌دهند.

هشدارهایی که به نظر می‌رسد به مرور در حال جدی‌تر‌شدن است، چون برخی افراد در حال تصرف زمین‌های اطراف دو کوه قرار گرفته در شرقِ کرمان که یکی قلعه‌ای قدیمی با دست‌کم دو‌هزار سال قدمت است؛ با نام «قلعه‌دختر» و کوه «قلعه‌اردشیر» که در همسایگی آن قرار دارد.

آن هم در حالی که شواهدِ باستان‌شناسی قدمت این دو قلعه را به‌خصوص در قلعه دختر به دورۀ اشکانیان و حتی هخامنشیان نسبت می‌دهد،‌ اما شواهد، عکس‌ها و مستندات باقی‌مانده از تکیه و دکل مخابراتی ساخته‌شده در این محدوده نشان می‌دهد تکیه در ضلع شمالی قلعه و منبع آبِ کار گذاشته شده کنار آن را، افرادی که هیچ نسبتی با اداره اوقاف و دیگر دستگاه‌های شهری ندارند، ۱۵ سال پیش و چند دکل مخابراتی روی قلعه اردشیر را حدود ۴۰ سال پیش بنا نهاده‌اند.

طرحی که قلعه‌دختر کرمان را از تعرض‌ها نجات می‌دهد

حتی قدمت فضای سبزی که برخلاف مصوبه اولین کنگره بین‌المللی یادمان‌های تاریخی آتن در سال ۱۹۳۱ در این فضا ایجاد شده است، به همان سال‌ها برمی‌گردد.

دو قلعه را به واسطۀ اهمیت‌شان برای شهر تاریخی کرمان که مردم نخستین فضاها را برای زندگی در این دو قلعه انتخاب کرده بودند، میراث فرهنگی سال ۱۳۴۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رساند و شواهد و سفال‌های به‌دست‌آمده در این دو قلعه توسط باستان‌شناسان در این منطقه می‌گوید از دوران پیش از اسلام تا امروز یعنی دست‌کم از دوره هخامنشیان تا اشکانی‌ها و حتی قاجار و پهلوی نشانه‌های حضور انسان وجود دارد، اما امروز به نظر می‌رسد مردم محلی بدون توجه به قوانین و ضوابط در حال پیشروی به عرصه و حریم این دو محوطۀ تاریخی هستند.

سید هادی احمدی روئینی، مدیرادارۀ کل حفظ و احیاء بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی که چند روز گذشته برای بررسی وضعیت محوطه‌های تاریخی به کرمان سفر کرده بود، به ایسنا می‌گوید: «در مورد تکیۀ احداث‌شده در عرصۀ قلعه‌دختر و عرصه و حریم محوطۀ تاریخی قلعه‌دختر و قلعه‌اردشیر نیز بررسی‌هایی انجام شده است، آن تکیه اصلاً اصالت تاریخی ندارد».

او با اشاره به وجود تکیه‌های تاریخی زیادی که در کرمان وجود دارند، ادامه می‌دهد: «در حال حاضر مشغول بررسی  در این زمینه هستیم اما به نظر می‌رسد انگیزه‌ای جز انگیزه‌های مذهبی پشت این داستان است، امیدوارم ایجاد این تکیه چیز دیگری نباشد و صرفاً ایجاد یک تکیه و شور حسینی باشد، هر چند با وجود برگزاری مراسم‌هایی در این مکان، اما برخی مردم محلی به کارشناسان میراث فرهنگی گفته‌اند که وقتی به عنوان عزادار امام حسین (ع) می‌خواهند داخل بروند، اجازۀ ورود به آن‌ها نداده‌اند».

وی با تأکید دوباره بر این‌که ایجاد این تکیه مورد تأیید میراث فرهنگی نیست، می‌افزاید: «ایجاد تکیه قطعاً در هر مکانی ممنوعیت ندارد و چیز بدی نیست، اما بهتر است هر کس قصد انجام این کار را دارد از جیب خود استفاده کنند و در زمین شخصی خود این کار را انجام دهد، اکنون نیز دنبال بررسی هدف از ایجاد این تکیه هستیم».

احمدی با اشاره به این‌که طرح ساماندهی حریم قلعه‌دختر و قلعه‌اردشیر کرمان توسط میراث فرهنگی در دست تهیه است، ادامه می‌دهد: «ادارۀ کل میراث فرهنگی استان با تأمین مالی این پروژه با کمک ادارۀ کل مسکن و شهرسازی استان کرمان، سامان‌دهی عرصه و حریم این دو قلعه در کرمان را نیز در دستور کار دارد».

وی ادامه می‌دهد: «در عرصه و حریم قلعه‌دختر و قلعه‌اردشیر، ترکیبی از سکونت‌گاه‌های غیررسمی ایجاد شده‌اند، افرادی که بدون سند زمین‌ها را تصرف کرده‌اند، افرادی نیز با سندهایی ساکن این مناطق شده‌اند و برخی افراد نیز در حریم قلعه سکونت کرده‌اند در برخی نقاط نیز اقداماتی توسط شهرداری در حال انجام است که مناسب آن مکان نیست».

مدیر ادارۀ کل حفظ و احیاء بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی با تأکید بر این‌که همۀ آن محوطه به یک طرح جامع نیاز دارد و همه باید موظف شوند تا آن طرح را اجرائی کنند، می‌گوید: «مدیریت شهری و میراث فرهنگی همگی باید برای اجرائی‌شدن آن طرح هر اقدامی که نیاز است را انجام دهند، در گذشته این مکان به حال خود رها شده و هرکس هرکاری که توانسته آن‌جا انجام داده است».

او همچنین تأکید می‌کند: «در مورد تکیۀ ایجاد‌شده در حریم قلعه‌دختر، با هیچ نهاد دولتی وارد چالش نمی‌شویم، چون انجام این کار صرفاً شخصی بوده و هیچ نهادی طرف حساب میراث فرهنگی نیست، با این وجود امیدواریم دست‌کم نیت ایجاد‌کنندگان آن تکیه خیر باشد».

احمدی همچنین در مورد نصب پرچم‌هایی روی بدنۀ قلعه دختر نیز می‌گوید: «با نصب این پرچم‌ها در همان زمان به میراث فرهنگی اعلام کردیم آن موضوع رفع شود که انجام شد، چون در عرصۀ تاریخی این کار را انجام داده بودند و براساس قوانین، انجام این کار در هر عرصه تاریخی ممنوع است».

او اضافه کرد: «دوستداران میراث فرهنگی بیشترین نگرانی‌شان برای استفاده‌ها و الحاقاتی که در زمین‌های اطراف قلعه‌دختر و قلعه‌اردشیر انجام شده، زمین‌خواری است که اکنون در حال بررسی وضعیت همۀ آن‌ها هستیم».

مبنع: ایسنا

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

x

شاید بپسندید

آن‌ها به شما نزدیکتر شده‌اند

آن‌ها به شما نزدیکتر شده‌اند: آتش‌سوزی و حفاظت از میراث فرهنگی

از آتش‌سوزی تا بروز زلزله و حتی نشت لوله‌های آبی که در خفا می‌تواند بناهای تاریخی را به کوهی از خاکستر یا خاک تبدیل کنند، هر کدام به‌نوعی یک فاجعۀ ملی و تاریخی رقم بزنن